Perzische tapijten - herkomst - vervaardiging - onderhoud
Perzische tapijten

Perzische tapijten zijn handgeknoopte tapijten uit Iran (Perzië). De verschillende benamingen van de Perzische kleden komen van de plaats waar het tapijt gemaakt is. Zo is een Bidjar Perzisch tapijt afkomstig uit de Koerdische plaats Bidjar. Naast de beroemde Bidjar tapijten, zijn er nog 23 regio’s met ieder hun eigen gedetailleerde patroon.

Stijlen genoemd naar regio’s:

Vanwege het vakmanschap in het vervaardigen van Perzische tapijten en de vraag naar dit traditionele kunstobject zijn andere Oosterse landen ook begonnen met het creëren van Oosterse tapijten. Deze kunst is echter niet te evenaren, omdat de Perzen deze techniek generaties lang hebben geperfectioneerd. De Oosterse tapijten zijn van een lagere kwaliteit dan de originele Perzische kleden. Sommige Oosterse tapijten worden ook gewoonweg machinaal nagemaakt. Een origineel Perzisch tapijt herkent u aan de achterzijde van het kleed. Een echt Perzisch tapijt heeft onregelmatige lijnen en knopen, terwijl een machinaal gecreëerd kleed alle knopen gelijk en precies op één lijn heeft. Het Perzisch tapijt is in de loop der jaren een waar statussymbool geworden en neemt naarmate de jaren niet af in waarde. In het Louvre ligt niet voor niets het 16e eeuwse tapijt van Mantes uit Noordwest Iran. Verrijkt met gedetailleerde jachttaferelen en levendige kleuren is dit een kostbaar kunstobject.

Kaart Iran Provincies

Kaart Iran Provincies

Herkomst Perzische tapijten.

In de bijbel werden tapijten al genoemd in de vorm van tempeldecoratie. Vele nomaden gebruikten de tapijten om hun tijdelijke verblijf te isoleren. Het oudste handgeknoopte tapijt ooit gevonden is het Pazyryk-tapijt. Gevonden in 1947 door Russische archeologen in het Siberische Altaj-gebergte. Een ten ruste gelegen Scythische prins werd samen met dit Perzisch tapijt in bevroren toestand ontdekt in zijn geroofde tombe. Het kleed stamt uit 500 jaar voor Christus. Van de herkomst Perzische tapijten is bekend dat de eerste functionele kleden werden geknoopt door Perzische Nomaden stammen, maar naarmate deze stammen zich verplicht moesten settelen op één plaats werden de tapijten verrijkt met sierrijke patronen om hun verblijf te verfraaien. Koningen waren onder de indruk van deze sierkunst en openden in belangrijke steden tapijt-ateliers. Perzische tapijten staan voor rijkdom en waardering voor vakmanschap. In de 11e eeuw maakten Europese kruisvaarders kennis met Oosterse handelaars. Zodoende werden de Perzische tapijten ingevoerd in Europa. Europeanen beschouwden de kleden als kunst uit het verre Oosten. Het Perzisch tapijt was ontzettend duur in aankoop, vandaar dat de kleden voornamelijk aan de muur hingen of op de tafel werden gelegd. Het tapijt was immers veel te duur om overheen te lopen. Door de industriële revolutie in de 19e eeuw in Europa konden de tapijten in grote mate machinaal gereproduceerd worden. De Perzische kleden werden nu onder het grote publiek voor een veel lagere prijs verkocht. De “Oosterse tapijten” werden pas in de 19e eeuw als vloerkleed gebruikt.

Pazyryk perzisch tapijt

Pazyryk perzisch tapijt

Vervaardiging Perzische tapijten.

De vervaardiging van Perzische tapijten gebeurt met de hand. De handgeknoopte kleden kunnen op twee verschillende manieren gemaakt worden, met pool of zonder pool.
De handgeweven kleden zonder pool (kelims).
De handgeweven en handgeknoopte kleden met pool die de bovenzijde van het Perzisch tapijt vormt.

In het verre verleden bestonden Perzische tapijten volledig uit wol. Na de verbouwing van katoen werd vanwege de stevige kwaliteit, de wollen ketting en inslag vervangen door katoen. Vervaardiging Perzische tapijten kan oplopen tot zes jaar voor een tapijt van 12 m2. In opperste concentratie en precisie wordt er per dag slechts anderhalf uur gewerkt aan het kleed. Het motief wordt veelal uit het geheugen verweven. Sommige handwerkers gebruiken een voorbeeldtapijt (Wagireh) en maken het patroon op het oog na.

tapijt atelier

tapijt atelier

Stijlen Perzische tapijten.

De stijlen Perzische tapijten zijn onder te verdelen in:

Nomadentapijten.

Nomaden houden vee zoals kamelen, geiten en schapen. Zij hebben daardoor wol in overvloed. De wol wordt met de hand gesponnen en geverfd met plantaardige kleurstoffen. Naast warme tapijten worden ook kleding en andere gebruiksvoorwerpen van wol gemaakt. De motieven verwerkt in de tapijten zijn vanwege de grove textuur minder gedetailleerd, maar laten alledaagse taferelen en voorwerpen zien. De nomaden staan aan de grondslag van het Perzische tapijt en vinden wereldwijde aftrek en waardering voor hun knoopkunsten.

Ateliertapijten.

Van 1501 tot 1722 heersten de Safawieden over Perzië. Deze Azerbeidzjaanse dynastie lieten in de door hun uitgeroepen hoofdstad ateliers bouwen voor het vervaardigen van handgeknoopte tapijten. De ateliertapijten waren van hoogwaardige kwaliteit en duurzaamheid zowel toen als nu. In de hedendaagse ateliers wordt echter niet meer gewerkt met plantaardige kleurstoffen, maar enkel nog met een uitgebreid water- en lichtvast assortiment chrome-dyes.

Boeren- en dorpstapijten.

Deze Perzische tapijten worden zoals de naam al zegt door boeren en omliggende dorpen van de grotere steden vervaardigd. Op het platteland wordt veelal katoen verbouwd. De Perzische tapijten worden dan ook op een katoenen basis gemaakt. De Perzische tapijten worden vervolgens in de dichtstbijzijnde stad verkocht en naar de stad vernoemd. Alleen de echte kenner kan zien uit welk dorpje het kleed afkomstig is.

Onderhoud Perzisch tapijt.

U kunt voor het behoud van kwaliteit en onderhoud Perzisch tapijt voldoen aan een aantal richtlijnen. Zo is het verstandig om onder uw kleed een onderlaag te plaatsen. Op deze manier voorkomt u slijtage en verschuiven van het tapijt. Onderlagen zijn in verschillende diktes verkrijgbaar. Hoe dikker de onderlaag des te meer het loopcomfort. Stofzuigen doet u het beste met de poolrichting mee. Nieuwe kleden hebben soms nog wat restjes wol in het kleed zitten, dit is na twee keer stofzuigen wel verdwenen. Draai uw tapijt om de twee maanden een halve slag om wederom om slijtage aan één kant te voorkomen. Heeft u ingedrukte plekken in uw tapijt? Leg een vochtige doek over de ingedeukte plek en strijk met de poolrichting mee, eroverheen met een strijkijzer. Wilt u uw Perzisch tapijt opfrissen? Een ouderwetse methode is om uw kleed met de pool op sneeuw te leggen. Zorg dat het tapijt dezelfde temperatuur heeft als de sneeuw, zodat de sneeuw niet smelt onder het kleed.

Perzische tapijten reinigen

Perzische tapijten reinigen

Perzisch tapijt reinigen.

Het wordt aanbevolen om eens in de drie jaar uw kleed te laten reinigen. Uw Perzisch tapijt reinigen kunt u het beste door een gespecialiseerd bedrijf laten doen. U kunt het kleed per ongeluk beschadigen door verkeerde reinigingsmiddelen of een verkeerde boentechniek te gebruiken. Het Perzisch tapijt reinigen is een secure taak weggelegd voor deskundige tapijtreinigers met jarenlange ervaring. Een Perzisch tapijt is eigenlijk ook te kostbaar om zelf mee aan de slag te gaan. Een Perzisch tapijt reinigen gebeurt in een uitgebreid stappenplan. Het proces begint met het ophalen van uw Perzisch tapijt. Na een evaluatie van uw tapijt zal het vuil machinaal uit het kleed worden geschud. Nadat het losse vuil is verwijdert uit het kleed begint de reiniging. Professionele tapijtreinigers weten precies welke reiniging en welk schoonmaakmiddelen het beste resultaat geven voor uw Perzisch tapijt zonder de knopen te beschadigen. Het kleurbehoud is uitermate belangrijk en met een vakkundig bedrijf bent u er zeker van dat de kleuren niet doorlopen. Hardnekkige vlekken krijgen een speciale voor- en nabehandeling. Na de behandeling met schoonmaakmiddelen krijgt uw tapijt een goed spoelbad zodat alle middelen verwijdert zijn. De laatste stap is een langdurige droogtijd van 12 uur in een speciale droogkamer. Uw Perzisch tapijt wordt met de grootste zorg behandeld en weer bij u aangeleverd. U kunt altijd vrijblijvend een offerte aanvragen en u laten adviseren naar de mogelijkheden.

Over de schrijver
De redactie van mijnschoonhuis.nl zorgt voor inspirerende artikelen / blogs over diverse soorten onderwerpen. Met als doel een mooi en schoon huis waar het prettig en gezond wonen is. Door het geven van nuttige onderhoud tips zal de levensduur van bijvoorbeeld vloeren en meubels verlengd worden. Deze tips komen van de vakmensen die vele jaren ervaring hebben in het professioneel schoonmaken. Heeft u een specifiek vraag of schoonmaak probleem wij van de redactie zullen dan voor u op zoek gaan naar een professioneel antwoord.
Reactie plaatsen

Meer informatie en prijsopgave

Koekje erbij?